ایمنی امواج رادیویی (خطرات بیولوژیکی تلفن های همراه)

قسمت آخر

نکات قابل توجه در این خصوص عبارتند از :

الف) تلفن های همراه ، میدان های پرتو RFرا که دارای عناصر مغناطیسی و الکتریکی هستند ، منتشر می کنند. اثرات میدان های مغناطیسی، با فرکانس ، تغییر پیدا می کند و احتمالاً بیشترین تأثیر را بر بافتهای بیولوژیکی که شامل مقادیر کمی مغناطیس هستند می گذارد. سنگ آهن مغناطیسی( (Fe₃O₄ ،

به طور طبیعی از اکسید آهن ایجاد می شود. سنگ آهن مغناطیسی، درون سلول های بسیاری از جانداران و از آن جمله، انسان ها، یافت می شود. از این مسأله این گونه برداشت می شود که روابط متقابلی که در نتیجه بزرگترین میدانهای مغناطیسی RF تلفن های همراه ایجاد می شود، به شدت کم هستند و اینکه اثرات دیگر میدان های مغناطیسی در این فرکانس ها، باید حتی کمتر هم باشد. به نظر می آید که هر کدام از اثرات بیولوژیک تلفن همراه، بیشتر ناشی از الکتریسیته (میدانEM) است تا میدان مغناطیسی.

ب) تلفن های همراه، با فرکانس های حدود 800 تا 1900 مگاهرتز و حداکثر انرژی ۲وات، کار می کنند ولی در اصل در کمتر از این میزان انرژی عمل می کنند.

انرژی RF ی که از تلفن های همراه خارج می شود، با فاصله گرفتن از منبع، کاهش می یابد. همچنین چگالی انرژی تلفن همراهی که از انرژی 6/0 وات استفاده می کند، در مقایسه با تلفنی که در همان فاصله از 3/0 وات استفاده می کند، به میزان دو برابر اندازه گیری می شود. اثرات گرمایی که با افزایش در دما ایجاد می شوند، با انرژی جذب شده از نوسان میدان های الکتریکی ، بوجود می آیند. نیرویی که با میدان الکتریکی بر اشیاء باردار، مثل یون های متحرک موجود در بدن ایجاد می شود، باعث حرکت آنها می شود و این امر منجر به جریان های الکتریکی می شود و مقاومت الکتریکی موادی که در آنها جریان در گردش است منجر به گرمایش می شود. این ورودی گرما باعث بالا رفتن دما می شود و تا جایی ادامه پیدا می کند که ورودی گرما، با مقداری که از آن طریق از بین می رود، بیشتر با جریان خون و از طریق سایر بخشهای بدن، متوازن می شود. تخمین زده اند که از لحظه ای که تماس با RF برای قسمت های در معرض قرار گرفته شده و بدن، رخ می دهد. چند دقیقه ای طول خواهد کشید تا دمای آن ها به تعادل نهایی برسد.

پ) در خصوص احتمال دمای افزایش یافته داخلی مغز در اثر استفاده ی معمول از تلفن های همراه، هنوز امکان اندازه گیری مستقیم این تغییرات کوچک در دما، به استثنا ی اثرات بروی پوست بیرونی، تأیید نشده است و اگر چه دما، بیشتر یک عامل تعیین کننده ی مستقیم اثرات گرمایی القاء شده ی بافت است، تا به الآن بیشتر تحقیقات نظری، تنها در چارچوب محاسبه ی SAR، ارائه شده است.  است. باید متذکر شویم که SAR از یک تلفن همراه مشخص؛بستگی به فرکانسی که موبایل از طریق آن عمل میکند و همچنین اندازه ی بدن کار بر در مقایسه با متغیرهای دیگر دارد.

ت) کوآنتوم های انرژی پرتو در 9/0 و 8/1 گیگاهرتز (متناسب با فرکانس جریان موبایل)،  به ترتیب برابر 4 و7  میکرو الکترون ولت است هر دوی این مقدارها، در مقایسه با انرژی در حدود leV (یک الکترون ولت)، که برای شکستن سست ترین پیوندهای شیمیایی در مولکول های ژنتیکی مورد نیاز است، بسیار کم هستند. بنابراین در ظاهر، غیر ممکن است پرتوی RF ، قادر به از بین بردن DNA ، به طور مستقیم ، که ممکن است آغازی برای سرطانی شدن سلول هاست، باشند. پرتو رادیو فرکانسی می تواند اثرات دیگری در چگالی های نسبتاً بالا ایجاد کند این امر را در تغییرات کلی قابل کشف، می توان تنها به شرطی مطرح کرد که اثر میدان الکتریکی درون سیستم بیولوژیکی در معرض میدان های RF قرار گرفته شده، با اختلال گرمایی از بین نمی رود. اختلال گرمایی یا حرکت تصادفی، که به نام حرکت برونین، شناخته شده است، به دلیل انرژی گرمایی است که همه اشیاء، در دماهای بالای صفر، دارا هستند.

ث) باید تذکر داد که حداکثر اندازه ی میدان های الکتریکی در سر، که از طریق تلفن همراه ایجاد ميشود  داخل مغز به طور آشکاری کمتر خواهند بود. به واسطه ی میدان هایی به این اندازه، مکانیزیم هایی که قصد ایجاد اثرات بیولوژیکی غیر گرمایی دارند، در میان حرکت سلول های بزرگ یا در جذب میان سلول های کناری خواهند بود. در این مرحله، اگر چه هیچ مدرک آزمایشگاهی، دال بر تأیید این مکانیزیم ها موجود نیست، احتمال اینکه هر دوی اینها، بتوانند تأثیراتی به جای بگذرانند را، نمی توان در نظر نگرفت.

ج) این مقاله،مملو از تحقیقات بسیاری است که در محیط طبیعی و آزمایشگاهی، به روی حیوانات، کشت های سلولی، کشت های بافتی، آنزیم ها، مولکول های پروتئین و محلول  های DNA و غیره ای که در معرض پرتو RF، همانند تشعشعات تلفن همراه، قرار گرفته اند و نتایج نا مشخصی داشتند، انجام شده است. نتایجی که برای نشان دادن اثرات مثبت تماس با تشعشعات تلفن همراه، نشان داده می شوند، در بسیاری از تحقیقات، موجود بود ولی از طریق تحقیقات مشابهی که تحت شرایط یکسانی انجام شده، تأیید نشده اند.

 

 نتیجه گیری ها :

می توان این گونه استنباط نمود که تماس با میدان های الکترومغناطیس، ممکن است خطر احتمالی برای سلامت انسان داشته باشد. این خطرات، بستگی به فرکانس و چگالی EMF دارد. تماس های زیاد با چگالی بالا ، منجربه شوک الکتریکی، گرمای زیاد و سوختن می شود. به ندرت عامۀ مردم در معرض چنین میدان های با قدرت بالا، قرار خواهند گرفت. اثرات تماس با منابع RF، منجر به SAR کمی می شود، مانند منابع میدان الکترومغناطیس که در جوامع پیشرفته موجود هستند (مثل تلفن های همراه) ، که ظاهراً هنوز خطر اثبات شده ای برای سلامتی ندارند.

کم کردن تماس با پرتوهای RF، چه از طریق تشعشعات موبایل و چه پرتوهای ایستگاه مرکزی (آن)، تا زمانی که آزمایشات کنترل شده و تأیید شده توسط آزمایش های مشابه آنها، شامل اطلاعاتی که نشان می دهد اصولاً از سوی میدانهای RF، مثل تشعشعات موبایل، خطراتی برای سلامتی انسان ندارد، ارایه نشده است، عاقلانه به نظر می رسد.

 توصیه می شود ؛زمانی که سیگنال دریافتی ضعیف است، حتی المقدور از تلفن همراه، استفاده نشود، زیرا تلفن همراه (در این مواقع) با افزایش نسبی انرژی پاسخ خواهد داد و پرتوهای بیشتری نیز تشعشع پیدا می کند. صفحۀ محافظی که برای تلفن همراه استفاده می شود، مقداری از پرتوی تشعشع یافته ، را جذب می کند.

استفادۀ محدود از تلفن همراه و به مدت کوتاه، توصیه می شود. از هندزفری ها نیز، می توان برای کاهش تماس با تشعشعات موبایل ، با افزایش فاصله میان تلفن و بدن ، استفاده نمود. این به عنوان کمترین فایدۀ به دست آمده است ، وقتی که تلفن از سر، دور شود و به عنوان مثل روی کمر باشد.

ایستگاههای مرکزی نباید نزدیک به مدارس بچه ها بوده و پرتو تشعشع یافته آنها، به سمت مدرسه باشد. منطقۀ ممنوعه باید این نواحی را احاطه کند تا امکان تماس زیاد با میدان های RF چه از سوی کارگران و چه عامه مردم، موجود نباشد. در بیمارستان ها، به خاطر امکان تداخل با ابزارهای الکترونیکی حساس بیمارستان، استفاده تلفن همراه قرار است محدود یا ممنوع شود.

کلمات کلیدی:ایمنی-خطرات-امواج-الکترو مغناطیس-امواج رادیویی-بیولوژیک-تلفن های همراه-سرطان

پایان

 

منابع و ماخذ:

1- بیستمین کنفرانس ملی علوم رادیویی (20-18 مارس 2003- قاهره مصر- بخش حفاظت از پرتو ، سازمان انرژی اتمی مصر***  مترجم : غلامرضا اشرفی)

2- تاثیرتشعشعات راديويي بر بافت هاي بيولوژيك (حسين داورپناه-سازمان مقررات رادیویی کشور)

 

ایمنی امواج رادیویی (خطرات بیولوژیکی تلفن های همراه)

قسمت چهارم

  راهبردهاي كميسيون ICNIRP :

 راهبردهاي اين كميسيون تخصصي ، انتشار اطلاعات و راهنمايي هايي براي كاهش خطرات ناشي
از تشعشعات غير يونيزه از 0 تا 300GHz بر بهداشت محيط زيست براي همگان است ، كه به طور عمده در زمينه انواع مختلف تشعشعات نوري شامل موارد ذيل است :

اشعه فرا بنفش،اشعه مرئي و فروسرخ،اشعه هاي ليزر،ميدان هاي مغناطيسي و الكتريكي ساكن، بسامدهاي راديويي شامل امواج ميكروويو و امواج ماوراء صوت ميدان انتشار تلفن هاي همراه گوشي هاي تلفن همراه كه در واقع فرستنده و گيرنده راديويي كوچكي است، به طورمعمول در هنگام ارتباط در مقابل سر و در نزديكي گوش و چشم انسان قرار مي گيرد، انتشار سيگنال راديويي توسط اين گوشي ها باتوجه به ساختار دريافت و ارسال سيگنال از طريق يك آنتن تك قطبي يا دوقطبي رخ مي دهد كه درون محفظه دستگاه تلفن همراه تعبيه شده است ،. در لحظه ارتباط ، قسمت سرو گوش انسان به طوركامل در حوزه ميدان مغناطيسي و طول موج منتشره از سيگنال ها و در چند سانتيمتري از آن قرار خواهد گرفت .در دستگاه هاي ثابت (BTS) ، آنتن از يك رشته دوقطبي عمودي تشكيل شده كه با پهناي پرتو باريكي و عموما"زاويه اي بين 7 تا 10 درجه قرار دارند. اين رشته آنتن ها اغلب در گوشه ي منعكس كننده ها جهت انتشار با پهناي پرتو بين 60 تا 120 درجه تهيه و نصب مي شوند و غالبا" بر روي ساختمان هاي بلند يا برج هاي آزاد با حد اقل 15 متر ارتفاع مستقر مي شوند. بنا بر اين امواج منتشره از آنتن ايستگاه هاي ثابت (BTS) در مقابل تمامي طول بدن قرار مي گيرندو عمدتا" فواصل اين تعامل با آنتن بزرگتر از است كه در آن D حداكثر طول آنتن و طول موج راديويي است . تحت اين شرايط مولفه هاي ميدان مغناطيسي و الكتريكي با فاصله آنتن از بدن انسان و چگالي قدرت RF با مجذور فاصله متغير است، اين ناحيه ميدان انتشار ناميده ميشود. در گوشي هاي تلفن همراه ، فاصله بدن تا ميدان ، خيلي كمتر از است ، و در اين شرايط ميدان هاي RF داراي مولفه هاي خيلي قوي تري در تعامل با بافت هاي بيولوژيكي است. واضح است كه در اين حالت پرتو متمركز شده در اطراف آنتن ، ميزان جذب ناشي از ميدان ايزوتروپيك را بيشتر سبب مي شود. سنجش تشعشعات راديويي تابيده بر بافتهاي بيولوژيك(Dosimetry) براي بسامدهاي بين 800 تا 2GHz واندازه گيري تعامل اين محدوده بسامد با بافت هاي بيولوژيكي، دستگاه هايي توليد شده است كه ميزان اين تعامل را با نسبت SAR (نسبت جذ ب ويژه) بر حسب وات بر كيلوگرم(W/Kg) مورد سنجش قرار مي دهند. براي تطبيق ميزان اندازه گيري شده ، با حد هاي اصلي تشعشعات ، كه بر اساس فرمول SAR بيان شده است ، ميتوان از طريق تجويز نوك آنتن با ميزان انرژي جذب شده SAR آنرا محاسبه و بد ست آورد. ميزان قدرت جذب شده (SAR) از آنتن گوشي تلفن همراه ، بسيار غير همگن است و اين مقدار در تعا مل با آدمي ، بستگي به قدرت بسامد تشعشعي گوشي ، طراحي آنتن و وضع قرار گرفتن آن در مقابل سر و نيز مد عملكرد گوشي( Duty cycle) دارد. محل تغذيه آنتن دراين رابطه نيزمهم توصيف شده است.

  آثار بيولوژيك

نشريات علمي آثار بيولوژيكي تشعشعات ناشي از ميدان هاي امواج راديويي(به ويژه امواج مايكرو ويو) را بارها مورد بررسي و تحقيق قرار داده اند ، هر چند كه بيشتر اين مطالب بطور اخص در رابطه با استفاده از گوشي هاي تلفن همراه نبوده است ، ليكن اطلاعات آن ها در زمينه احتمال خطر در ايمني انسان در تعامل با تشعشعات راديويي است.كه عمدتا" ناشي از تجويز اين ميدان ها بااجسام بدون حفاظ ، و يا اختلاف در پاسخ هايي كه با سامانه هاي گوناگون بيولوژيك بدست آمده ، بوده است. بيشترين نتايج بدست آمده از آثار بيولوژيكي ناشي از قرار گرفتن مدل هاي حيواني در معرض ميدان هاي امواج راديويي شامل پاسخ هايي نظير بالا رفتن بيش از يك درجه سانتيگراد حرارت در نسج يا بدن بوده، و كم ترين نتايج در رابطه با موضوع سرطان زايي است ، مطالعات مربوط به سرطان زايي تشعشعات راديويي استدلال هاي علمي نشان مي دهد كه ميدان هاي RF غير يونيزه بوده و توان ايجاد حركت در اطراف خود را نداشته و بنابراين با آغازگرآماس سرطاني شباهتي ندارند. به عنوان مثال در تعدادي از مطا لعات آزمايشگاهي، گزارش شده است كه تشعشعات راديويي فاقد آسيب رساندن به بافت DNA كه در معرض ميدان هاي RF قرارگرفته اند است . و همچنين گزارشاتي از بي تاثيري ميدان هاي RF پيرامون تغييرات ناگهاني بسامد در ايجاد قارچ هاي تك سلولي (قندي) در بدن و ياخته هاي سرطاني خون(بيماري سرطان خون كه باعث ازدياد مفرط گلبول هاي سفيد خون مي شوند) روي موش هاواثر ناشي از عدم انطباق فاصله كانوني بسامد روي كروموزمها ، هيچ گونه آثاري بر روي گويچه بي رنگ خون انسان ((Lymphocytes مشاهده و گزارش نشده است. در دو نمونه ازمطالعات بر روي جونده گان، نظريه اي وجود دارد كه حاكي از تاثير مستقيم ميدان هايRF بر روي بافت هاي DNA بوده است ، هنگامي كه اين آزمايش ها بر روي موش ها در ميدان تشعشعات با بسامد 2.45GHz و با چگالي توان محيطي 10W/m2 توسط لاي و سينگ انجام گرفت ، مقدارSAR در اين حالت برابر با 1.18W/Kg بود، و نشاني ازتغييرات ژنتيكي در مغز حيوان و آزماي ياخته ها وجود داشته است، لاي و سينگ در سال(1995) گزارش كرده بودند، موقعي كه موش هاي صحرايي در معرض امواج پالسي شكل( با د يرش 2ميكرو ثانيه و 500 پالس در ثانيه ) و امواج CW با بسامد 2.45GHz و SAR هاي 0.6 & 1.2W/Kg قرار ميگيرند ، تعداد ي شكاف هاي تك رشته در DNA مغز حيوان ظاهر مي شود، هر چند كه در هردو مقاله هيچ گونه اشاره اي به منابع ، ناپايداري آزمايش و خطاهاي ناشي از آزمايش هاو نيزنتايج عددي و رقمي ارائه نكرده بودند.
اين آزمايش ها مي بايست قبل از آن كه نتايج آن ها در مسائل مربوط به ايمني بيولوژيكي بكار برده شود ، تكرارمي شد ند، به ويژه آن كه مراكزعلمي اظهار نظر كرده بودند كه ميدان هاي RFسم زا (genotoxic)نيستند. به علاوه در مطالعات روي حيوان ها بيش تر اين بررسي ها حاكي از فقدان اثرگذاري تشعشعات راديويي در جسم (مثل بدن) و جرم ياخته حيوانات بوده است. بخشي از اين آزمايش ها يي كه توضيح داده شد در راستاي استفاده از ميدان هاي RF در بسامدها و مدوله سازي هاي مختلف ناشي از كاربرد تلفن هاي همراه است ، كه بر اساس استدلال ها و اظهار نظرها اين ميدان ها فاقد حركت بوده و شباهتي به آغازگر سرطان و دليلي براي تحريك يا مولد بافت هاي سرطاني و يا تومورها را به طور ذاتي ندارند. آزمايش هاي ديگري مبني براين كه تشعشعات راديويي ممكن است بر روي پيشرفت تومورها از طريق افزايش در سرعت ياخته ها يا از طريق تاثير معالجات به طريقي كه تغييراتي در باروري ناشي از مجراهاي سيگنال دهي ،ويا هدايت در جهت ازدياد و تلفيق DNA ، تاثير بگذارد ، بيان شده است. از آن جا كه شارهاي يوني از طريق غشاء سلول ، باعث تركيب سيگنال دهي هاي قوي ميشود ، در بعضي از گزارش ها اظهار نظر شده است كه تشعشعات راديويي ممكن است مستعد اثر گذاري بر روي شارهاي يوني از طريق اثر گذاشتن بر ايجادتپش هاي متناوب بر روي يون هاي مثبت پتاسيم و سديم درون سلول هاي قرمز خون حيواني كه در معرض تشعشعات راديويي و امواج مايكرويو قرار گرفته است ، باشد.آزمايش هايي هم در شرايط تقسيم و تكثير سلول ، تحت ميدان هاي RF روي گويچه بي رنگ خون انسان توسط اتحاديه ويژه DNA انجام و گزارش شده است ، كه در هردو آزمايش تقسيم و تكثير سلول در هنگام تابيدن تشعشعات راديويي ، با ميزان SAR به مقدار 25W/Kg نشان داده است كه هيچ گونه تغيير يا فشرده گي حتي در SAR هاي بالاتر در آنها حاصل نشده است. همچنين مطالعات ونظريه هايي پيرامون تاثير گذاري تشعشعات راديويي امواج CW و پالس بر پيشرفت تومورهاي پوستي در حيوانات ارائه شده است. در مقابل اين گزارش ها، مطالعاتي مبني بر تزريق ياخته هاي حيواناتي كه در معرض تشعشعات بسامد راديويي سيگنال هاي CW و پالس قرارگرفته اند، گزارش شده است، كه بيان‌گر فقدان آثار بر روي پيشرفت تومورها بوده است. به ويژه اين كه اين مطالعه ، بي تاثيري پيشرفت تومور هاي سياه رنگ قشر ضخيم پوست در موش هاي صحرايي را كه در معرض مداوم ميدان هاي تشعشعي RF و امواج CW و پالس قرار گرفته اند ، نشان داده است كه غير موجه و غير قابل قبول بوده اند.

ادامه دارد...

ایمنی امواج رادیویی (خطرات بیولوژیکی تلفن های همراه)

قسمت سوم

مسأله تلفن های همراه و تشعشعات آنها :

در اوسط سال 1980 نخستين نسل از سامانه هاي راديو تلفني آنالوگ با استفاده از بسامدهايي كمتر از 1GHz توليد شد كه به سبب نبود استاندارد جهاني در اين زمينه ، سامانه هاي گوناگوني ظاهر مي شد ند. سامانه هاي آنالوگ ، طيف وسيعي از بسامد را اشغال مي‌كرد ، به همين سبب سامانه هاي ديجيتال كه مراحل تكميلي خود را مي‌گذراند، جانشين آن ها شدند، كه بر اساس استانداردهاي اروپايي ، GSM نام‌گذاري شد. سامانه ي DSC1800 نيز در محدوده 1.8GHz آغاز به كار كرد.عامل مهم سامانه ارتباطات سيار ، كنترل توان بسامد راديويي آنها بود، و لازم بود اين اطمينان ايجاد شود ، كه ارتباطات سيار با نسبت سيگنال به نويز (S/N) قابل قبولي ارسال و به كار مي‌روند ، نه با توان راديويي زياد و غير ضروري كه باعث تداخل كانال‌هاي همجوار و در نتيجه كاهش ظرفيت شبكه خواهد بود . به همين منظور محاسبه تشعشعات وميدان هاي انتشار راديويي ضرورت پيدا كرد.تاريخچه بررسي تشعشعات راديويي در سال 1974، ا نجمن بين المللي حفاظت از تشعشعات (IRPA) كه عمد تا" به تشعشعات يونيزه هسته اي مي پردازد، گروه كاري تشعشعات غير يونيزه ""NIR ( يعني تشعشعات غير هسته اي نظير تشعشعات تجهيزات راديولوژي ، امواج نوري ، امواج مايكرويو وفرستنده هاي راديويي وغيره ) را تأسيس كرد . اين گروه كاري وظيفه داشت كليه مسائل و موضوعات مربوط به ايمني محيط زيست براي آحاد جامعه را در مقابل انواع مختلف تشعشعات غير يونيزه را مورد تحقيق وآزمايش قرار دهد ، و نتايج آن را به انجمن بين المللي حفاظت از تشعشعات گزارش نمايد.در كنگره IRPA كه در سال 1977 در پاريس برگزار گرديد ، اين گروه كاري تغيير نام يافت ، و به نام كميته بين المللي تشعشعات غير يونيزه(INIRC) تبد يل شد. اين انجمن در همكاري با بخش بهداشت محيطي سازمان بهداشت جهاني (WHO) به كمك اين گروه توانست ، اسنادي مبني برحدها و معيار هاي سلامت جامعه در مقابل تشعشعات را به سازمان بهداشت جهاني ارائه نمايد ، كه دربرنامه بهداشت محيطي سازمان ملل(UNEP) مورد قبول واقع شد. در هشتمين كنگره بين المللي حفاظت از تشعشعات نيز كه در مونترال كانادا در سال 1992 برگزار شد ، كميسيون تخصصي جديد ومستقلي تحت نام "كميسيون بين المللي حفاظت از تشعشعات غير يونيزه" (ICNIRP) تأسيس شد كه براي IRPA موفقيتي محسوب ميشد ، زيرا عمده ترين وظيفه اين كميسيون تخصصي بين المللي ، بررسي اصولي و علمي مخاطرات ناشي از تشعشعات غير يونيزه و شكل هاي مختلف آن و تأثيراتش بر روي محيط زيست بود. اين كميسيون با داشتن 14 عضو اصلي داراي 4 كميته تخصصي به شرح ذيل است:

- كميته تخصصي امراض واگيردار(Epidemiology)

 - كميته تخصصي زيست شناسي(Biology)

 - كميته ي تخصصي سنجش تشعشعات(Dosimetery)

 - كميته تخصصي تشعشعات نوري(Optical Radiation)

 ادامه دارد...

 

ایمنی امواج رادیویی (خطرات بیولوژیکی تلفن های همراه)

قسمت دوم

کمیته ای در موسسۀ ملی علوم بهداشت محیط آمریکا، توصیه کرده است که ELF را باید به عنوان عامل سرطان زای احتمالی بشر دانست. این توصیه مبتنی بر نتایج محکم تحقیقات اپیدمیولوژیکی است که اشاره ای دارد بر این که اقامت در نزدیک خطوط نیرو، به خطر بیشتر بیماری لوسمی در بچه ها ، منتهی می شود. اما هنوز تحقیقات بیشتری نیاز است تا این احتمال که عوامل دیگری نیز ممکن است دخیل باشد، را رد کند! اگر چه تغییرات رفتاری، نقطۀ پایان بیولوژیکی خیلی حساس و معنی دار (به لحاظ آماری) است.

محدودیتهای تماس با EMF :

محدودیت های تماس با میدان های لکترومغناطیس، در سطوح تماسی قرار دارند که در آن بسیاری از اثرات حساس بیولوژیکی، یعنی اختلال یا آشفتگی رفتاری، در عملکرد رفتاری حیوانات، رخ می دهد. آزمایشات رفتاری، برای تشخیص تأثیرات چندگانۀ میکرو موج، که بر SAR اثر می گذارد، مورد استفاده قرار گرفتند. آستانۀ اختلال عملکرد رفتاری در یک سلسله آزمایش ، به میزان حدود   4 به دست آمد. این اختلال در رفتار، همیشه با همراه شدن افزایش دمای مرکزی بدن در حدود c⁰ 1آشکار می شد. افزایش دما مستلزم وجود SAR ی حدود 4 بود. باید متذکر شویم که اطلاعات مربوط به تماس ELF انسان، اکثراً از تحقیقاتی بدست آمده است که اصولاً با جوندگان ( موش صحرائی و خانگی )، اثبات شده است. تنوع نمونه هایی مثل تحقیقات آزمایشگاهی ، نیز مورد استفاده قرار گرفته است تا اثرات متابولیسمی تماس با ELF را بررسی کنند. مقدار قابل توجهی از تحقیق آزمایشگاهی بر واکنش غشاء سلول به ELF ، انجام شده است. نشانۀ تأثیرات ظاهری غشاء ، با توجه به تغییرات «روز یکم» در غشاء ، مورد توجه قرار گرفت. همان گونه که از طریق تحقیقات متعدد آزمایشگاهی به اثبات رسید، محدودیت های تماس، بستگی به فرکانس و چگالی میدان الکترومغناطیس ، دارد.

این محدودیتها، در سطوحی قرار دارند تا اطمینان حاصل شود که اندازۀ متوسط SAR کل بدن برای کارگران از4/0 و برای سایر اعضای جامعه، از 08/0، فراتر نمی رود.

در نظر داشته باشید که از لحاظ آزمایشگاهی، نقطۀ شروع برای تأثیرات بیولوژیکی، 4 است. در اینجا باید ذکر کرد که، اگر چه محدودیت های اساسی در خصوص SAR یا چگالی جریان های القاء شده، به طور مستقیم با اثرات بیولوژیکی که هنوز قادر به اندازه گیری آن نیستم، مرتبط است، اما محدودیت های استنباط شده، شیوه ای عملی را ارایه می دهد تا تماس با RF را ارزیابی کند. بنابراین استانداردهای ایمنی محیطی، برای تماس های  RF ، به عنوان بیشترین مقادیر برای میدان های مغناطیسی و الکتریکی ، مشخص می شوند و چگالی انرژی با محدودیت های SAR متناسب است. این محدودیت های تماس ، وابسته به فرکانس هستند. آنها در سطوحی قرار می گیرند تا این اطمینان حاصل شود که متوسط اندازۀ کل بدن، از محدودیت های قرار داده شدۀ SAR برای کارگران و سایر اعضای جامعه، فراتر نمی رود. همچنین با توجه به مسألۀ پرتوهای یون ساز ، اقدامات ایمنی ، شامل ؛ به حداقل رساندن زمان تماس، افزایش فاصله از منابع و در صورت نیاز استفاده از حفاظ ، می باشد.

کلمات کلیدی:ایمنی-خطرات-امواج-الکترو مغناطیس-امواج رادیویی-بیولوژیک-تلفن های همراه-سرطان

ادامه دارد...

 

ایمنی امواج رادیویی (خطرات بیولوژیکی تلفن های همراه)

قسمت اول

    تلفن های همراه و ایستگاههای اصلی وابسته، پرتوهای الکترومغناطیس تولید می کنند. این پرتوها با فرکانس و انرژی شان مشخص می شوند. فرکانس های بین حدود KHZ30 تا GHZ300 به طور گسترده برای امور مخابراتی استفاده می شوند و شامل باند امواج فرکانس رادیویی می باشد.

خدمات تلفن های همراه در حیطه های فرکانسی به میزان تقریبی 800 تا 1900 مگاهرتز و  در حداکثر انرژی حدود 2 وات یا کمتر عمل می کنند.

تشعشع EM، از تلفن همراه در اصل در یک فرکانس است، در صورتی که از ایستگاه اصلی اش در فرکانس های خاص متعددی انجام می شود و انرژی تشعشع یافته، نسبتاً بالاتر است. انرژی تشعشع یافته از تلفن های همراه یا ایستگاههای مرکزی، دارای چگالی انرژی وابسته است که واحد آن میلی وات در هر سانتی متر مربع است. در این خصوص باید متذکر شد گسترش RF ی که افراد از طریق تلفن های همراه یا ایستگاههای اصلی آنها دریافت می کنند، تنها منابع RF موجود در محیط که مردم را در معرض اشعه قرار می دهند، نیستند. اما افرادی که نزدیک فرستنده های رادیویی با خروجی انرژی بالا زندگی می کنند نسبت به کسانی که نزدیک ایستگاه های اصلی تلفن همراه هستند، بیشتر در معرض RF قرار دارند و با این حال این میزان به مراتب کمتر از زمانی است که تلفن همراه نزدیک بدن انسان است.

عامل مهمی که به پرتوهای الکترومغناطیس و اهمیت آن در ارتباط با بافتهای زیستی مربوط می شود، فرکانس پرتو است. چون این امر تا حدودی به درون بدن و جذب انرژی این پرتو اثر می گذارد. در فرکانس تشدیدی متناسب با فرکانس طبیعی بدن در معرض قرار گرفته، با توجه به فرم هندسی بدن، حداکثر میزان جذب انرژی و به دنبال آن حداکثر تأثیر زیستی ، رخ می دهد.

روابط متقابل اصلی میدان های الکترومغناطیس :

میدانهای الکترومغناطیس به طور دائمی تقسیم شده یا در گروههایی از فرکانس های موجی الکترومغناطیسی، جمع شده اند. پرتوهای دارای فرکانس رادیوئی(RF) به عنوان پرتوهای الترومغناطیس با فرکانسی در حدود KHZ30 تا GHZ300 مشخص می شوند، در صورتی که فرکانس های میکرو موج به عنوان امواج الکترو مغناطیس ، با فرکانسهایی در حدود MHZ300 تا GHZ60 مشخص می شوند.

محدوده ی فرکانس های زیر KHZ100 تا حدود MHZ1 ، در بدن به صورت جریان های الکتریکی القائی اثر می گذارند. با توجه با تأثیر فوق الذکر، چگالی جریان تولید شده (القاء شده)  اندازه گیری می شود. جذب انرژی از EMFدر محدوده ی فرکانسی حدود KHZ100 تا GHZ10 ، منجر به تولید گرما می شود. این اثر با توجه به میزان سرعت جذب انرژی از میدان EM، اندازه گیری می شود. این اثر با توجه به میزان سرعت جذب خاص در هرواحد جرم (جسم) جذب کننده،(SAR)) ، واحدهایی مثل sec/kg/ ژول یا /kg وات را داراست.

SAR؛ تشعشع نسبی است و شیوه ای را مشخص می کند که در آن انرژی به بافتهای زیستی نفوذ پیدا می کند. در محدودۀ فرکانس حدود 10 تا 300 گیگاهرتز، انرژی جذب شده از EMF،اساساً در سطح بدن قرار می گیرد که این امر منجر به گرم کردن لایه های سطحی پوست می شود. این گرم کردن مربوط به چگالی انرژی ، اندازه گیری می شود که این واحد به نام مترمربع / وات می باشد. در خصوص پرتوافکنی یک منبع پر انرژی EMF ، که از طریق حیوانات آزمایشگاهی انجام می شود. این گونه استنباط شد که افزایش دمای درونی در حیوان تحت مواجهه ، ایجاد می شود. افزایش در دمای درونی ، میزان واکنش شیمیایی را بالا می برد. اگر این افزایش دما، بیشتر از ظرفیت تنظیم دمای فیزیولوژیکی حیوان باشد، بافت های حساسی مثل عدسی های چشم یا بیضه ، تحت تأثیر قرار خواهند گرفت. تولید بیش از حد گرما ، منجر به مرگ حیوان می شود. از سویی دیگر، جریان های الکتریکی القاء شده درونی که در مرکز فرکانس های EMF ایجاد می شود، بر بی ثباتی یونی و پراکندگی آنها در میان غشاءهای سلولی، تأثیر گذاشته و باعث تحریک عصب و ماهیچه می شود. این تأثیرات گوناگون بیولوژیکی، بستگی به مقدار انرژی جذب شده از EMF و میزان جذب حداکثر در فرکانس تشدید، منطبق با اندازۀ حیوان در معرض قرار گرفته شده، دارد.

مکانیزمهای استقرار یافته، تعامل متقابل EMF با بافتهای بیولوژیکی، تحریک بافتهای بیولوژیکی بیرونی، که با جریان های القاء شده از تماس با فرکانس های پایین EMF و اثرات دمایی که در فرکانس های بالاتر یا سطوح انرژی بالاتر رخ می دهد، هستند. باید متذکر شد که در سطوح فرکانسی پایین تر، مقدار EMF کمتری جذب بافت های بیولوژیک می شود. به دلیل ماهیت سطوح EMF که بسیاری از مردم در معرض آن هستند، تعاملات دمایی کمتری، انتظار می رود. با توجه به خطرات احتمالی تماس، محدودیتهای تماس با EMF ، هم برای کارگران و هم برای اعضای جامعه، قرار داده شده است. این محدودیت ها، براساس فرضی انجام می شود که رابطه ای خطی میان انرژی جذب شده و برآیند تأثیر حیاتی، وجود دارد.

بررسی و اندازه گیری EMF یا پرتوهای بدون یون، مبتنی بر شیوه ها یا ابزارهایی است که نسبت به تأثیرات گوناگون EMF ، حساس هستند و این اندازه گیری را می توان از طریق مقاومت حرارتی( Thermistor) انجام داد، یا به طور غیر مستقیم ، با اندازه گیری EMF میدان مغناطیسی و الکتریکی انجام داد و سپس چگالی انرژی ، از مقادیر اندازه گیری شده، محاسبه می شود. ماکتی که از بافتی با مواد مشابه و محلول نمکی، همانند مدلی از انسان، ساخته شده است، به منظور اندازه گیری گرمای تولید شده یا چگالی جریان های القاء شده، استفاده می شود . بنابراین نتایج رابطه ی متقابل انرژی الکترومغناطیس با نوسان ناشی از شوک الکتریکی بدن، گرمای زیاد و سوختن است. انتظار آن نمی رفت تا عامه مردم به دلیل تماس کم با EMF زیاد، تحت تأثیرات آن قرار گیرند و دچار عارضه ای شوند. اگر چه همان گونه که ذکر شد، پرتوهای با فرکانس بسیار کم EM،(ELF) ، در هر محلی، در جوامع پیشرفته موجود می باشد. این امر به دلیل تنوع منابعی مانند : شبکه های توزیع انرژی، سیستمهای حمل و نقل عمومی، لوازم خانگی برقی، موتورهای الکتریکی ، پتوها و تخت خوابهایی که بصورت الکتریکی گرم می شوند و... است. در این خصوص اثرات دیگر ، به دلیل میزان تماس های کمتر نیز احتمال می رود.

بنابراین تحقیقات مربوط به اپیدمیولووژی ، به همبستگی میان افزایش خطر لوسمی در دوران بچگی و تماس با ELF ( 50 و 60 هرتز) ، در مقادیری از تماس ، که کمتر از رهنمودهای(Guidelines) قابل قبول تماس است، اشاره دارد. ظاهراً این تحقیقات رابطه ی مثبتی میان ابتلاء به لوسمی و ELF را نشان می دهد که حاکی از آن است که این ابتلاء اتفاقی نیست. با این حال اگر چه تحقیقات دیگر ، این ارتباط را نشان نمی دهد، اما هنوز نمی توانیم این تأثیر احتمالی را نادیده بگیریم چون بسیاری از مردم ، در معرض این میدان های بسیار ضعیف هستند. دانستنی ها در رابطه با اثرات سرطان زای ELF محدود شده است، اما اگر این اثرات ، با تحقیقات دیگری اثبات شود، ELF ممکن است همانند عاملی برای سرطان عمل کند. این را نباید از قلم انداخت که در محدوده ی فرکانس ، از مقادیر کم کیلو هرتزی تا مقادیر کم مگاهرتزی ، وسایل جدید زیادی که تعدادشان نیز روز افزون است، موجودند که هر روز در جوامع پیشرفته مطرح می شوند و اطلاعاتی که راجع به خطرات احتمالی برای سلامتی در این اندازۀ فرکانسی هستند، هنوز تا حدی محدود می باشد.

ادامه دارد....

 

ایمنی امواج رادیویی (مقدمه)

         استفاده همه جانبه از انواع مختلف منابع پرتوهای الکترومغناطیس غیریونی ساخته ی دست انسان در جوامع کنونی، نگرانی هایی را در مورد اثرات خطر آفرین احتمالی این پرتوها، ایجادکرده است بسیاری از این تحقیقات برای آشکار کردن این اثرات زیان بار، تلاش های بسیار کرده اند که بر اثر تماس با این پرتوهای ساخته دست انسان ، ایجاد می شود. اگر چه نتایج این تحقیقات د رمورد خطرات بیولوژیکی میدان های الکترومغناطیس(EMF) مانند تلفن های همراه، ضد و نقیض هستند، اما با توجه به استفاده جهانی از تلفن همراه، تحقیقات متعددی انجام شده است تا دریابند که « آیا تشعشع امواج تلفن همراه ،خطراتی برای سلامتی دارد؟»  تحقیقات کنونی، حیطه های اصلی فرکانس EMFو اثرات متقابل بر بافتهای بدن را مشخص می کند.

در يك سلسله مقاله که به ترتيب در اين وبلاگ قرار خواهد گرفت ِ: اثرات بیولوژیکی EMF و شیوه های بررسی  آن بصورت مختصر شرح داده می شود.

کلمات کلیدی:ایمنی-خطرات-امواج-الکترو مغناطیس-امواج رادیویی-بیولوژیک-تلفن های همراه-سرطان- EMF-

RF

 

امید است مورد توجه دوستان قرار بگیرد...

اينترلاكهای الکتریکی در پستهای فشارقوی برق

 

اینترلاک

   اینترلاک به معنای قفل درونی و چفت وبست است كه به دو نوع زير ، تقسیم بندی می شود:  اينترلاك الکتریکی و اينترلاك مکانیکی.

     در پستهای فشار قوی ، تعدادی از کلید زنی ها به ترکیب و حالات تجهیزات پست، بستگی داشته و نیاز به یکسری کلید زنی های ترتیبی دارند . برای ورود یا خروج صحیح تجهیزات در مدار و دسترسی پرسنل تعمیر و نگهداری تجهیزات به اینترلاکهای مناسب، نیاز می باشد تا بدین ترتیب از کلیدزنی غیر مجاز در پست جلوگیری بعمل آمده و ایمنی پرسنل برای دسترسی به پست، تضمین گردد.

    سلامت پرسنل در طول بهره برداری و تعمیر و نگهداری تجهیزات و باز و بست کلید و سکسیونر باید تضمین شود. مبحث اینترلاک در ارتباط با کنترل پست و پرسنل تعمیر و نگهداری مطرح شده و در طول طراحی پستهای فشار قوی، در نظر گرفته می شود. با استفاده از اینترلاکهای مناسب، می توان احتمال خطای ناشی از اشتباه شخصی را به حداقل رسانده و تجهیزات مورد نظر را حفاظت نمود و به عملکرد صحیح کلیدها و سکسیونرها دست یافت.

     اینترلاکهاي الكتريكي، توسط بکارگیری کنتاکتهای کمکی تجهیزات که نشاندهندة حالت آنها می باشند ، انجام می گیرند . ادغام این کنتاکتها در مدار فرمان تجهیزات مورد نظر ، از وقوع کلیدزنی نامناسب جلوگیری می نماید.

     اینترلاک مکانیکی ، با قرار دادن ضامن (که می تواند دسته یا هندل عمل دهنده باشد) درون مکانیزم مکانیکی دستگاه و قفل کردن آن حاصل مي‌شود.

روشهای اینترلاک

     منطق اینترلاک برای ترتیب صحیح کلیدزنی سکسیونرها و کلیدها به دو طریق انجام‌می گیرد. یک روش استفاده از رله ها و روش دیگر بکارگیری کامپیوتر است. انتخاب بین دو روش به پیچیدگی سیستم و قابلیتهای حفاظت و کنترل پست بستگی دارد که توسط طراح برگزیده می شود.

 

سیستمهای متکی بر کامپیوتر

     از سیستمهای کامپیوتری،می‌توان هم به‌عنوان مونیتورینگ سیستم و هم به‌عنوان اینترلاک عملیاتی، استفاده نمود. دراین صورت، کامپیوتر اپراتور را آگاه می سازد که آيا بستن یک کلید یا سکسیونر صحیح است يا خير و در صورتی‌که کامپیوتر بصورت عملیاتی بکار رود، از عمل کردن نامطلوب کلید یا سکسیونر جلوگیری می کند.

      در سیستمهای کامپیوتری از دو کامپیوتر بعنوان اصلی و آماده به خدمت،  بهره گرفته می شود تا از نقطه نظر قابلیت اعتماد کامل شده و میانگین زمان بین خطا(MTBF )،در این سیستم بیش از چند سال باشد. این سیستم همچنين اجازه می دهد که تعداد کلیدهای تحت نظارت بدون نیاز به تغییر نرم افزار،  افزایش یابد.

    دورنمای استفاده از کامپیوتر در اینترلاکهای پست، ایجاد ترکیبهای اینترلاک کامل و کنترل از راه دور است که نیاز به پانل میمیک کامل همراه با سوئیچ دیسکریپنسی را، بر طرف نماید.

استفاده از رله ها در اینترلاک

     اینترلاک بین تجهیزات توسط کنتاکتهای کمکی و ترکیبات آنها در مدار عمل کننده کلید یا سکسیونر، انجام می گیرد. بنابراین یک کلید یا سکسیونر، زمانی عمل می کند که کنتاکتهای کمکی کلیدها یا سکسیونرهای دیگر در شرایطی باشند که اجازه شروع را بدهند. بدین ترتیب، حالت باز یا بسته بودن یک کلید، از چگونگی وضعیت کنتاکت کمکی آن مشخص می گردد.

      در پستهای فشار قوی، اینترلاکهای مختلفی بکارمی روند که تعدادی از آنها در اکثر پستها مشترک بوده و در شکل صفحۀ10 نمایش داده شده است. برای فراهم آوردن اینترلاک مناسب در پست بخصوص، تعدادی از این ترکیبهای پایه در هم ادغام شده و نیازمندی پست را برآورده می کند.  

     در طراحی ترکیبهای ترکیبهای مختلف اینترلاک ، فرضیات و موارد زیرمورد توجه قرار می گیرد:

-        سکسیونرها توانایی وصل یا قطع جریانهای خازنی به جز خطوط هوایی و بانکهای خازنی را دارند.

-        سکسیونرها ظرفیت وصل یا قطع ندارند.

-        سکسیونرها توانایی وصل یا قطع جریانهای مغناطیس کنندگی ترانسفورماتورها را ندارند.

-        سکسیونرها توانایی دشارژ کردن بانکهای خازنی را ندارند.

-        سکسیونر زمین تغییر حالت نمی دهد مگر اینکه مداری که سکسیونر بر روی آن نصب شده است، از تمام منابع تغذیه ایزوله شده باشد.(برای زمین کردن از رله ولتاژ صفر سه فاز بهره گرفته می شود.)

-        چنانچه سکسیونر زمین مربوط به سکسیونر خط بسته باشد،سکسیونر خط نباید عمل نماید.

-        بازکردن کلید آزاد است.

-        بستن کلید از اطاق کنترل پس از بسته شدن سکسیونرهای طرفین آن امکان‌پذیر است.

-        کلید سمتLV ترانسفورماتور، پس از اطمینان از بسته شدن کلیدHV و چک سنکرونیزم بسته می شود.

-        فرمان دستی باز شدن کلید از اتاق کنترل زمانی صادر می شود که سکسیونرهای دو طرف کلید بسته باشند.(بجز در شرایط تعمیر و نگهداری).

-        کلید فشار قوی از محوطه پست بسته نخواهد شد،مگر اینکه سکسیونر های مربوطه باز باشند.

-        فرمان بسته شدن کلید قدرت از اتاق کنترل،درصورت بسته بودن سکسیونر دو طرف،مجاز می باشد.(بجز در شرایط تعمیر و نگهداری).

-        اینترلاکهای عملیاتی،بسته به شرایط و ترکیب تجهیزات پست در نظر گرفته       می شود.

-        اینترلاکهای فوق، از طریق کنتاکتهای کمکی تجهیزات پست مثل کلیدها و سکسیونرها و... تهیه شده و در مدار فرمان وصل کلیدها و قطع و وصل سکسیونرها، ادغام می شوند تا ترتیب کلیدزنی مناسب فراهم شود.

 

اینترلاک تعمیر و نگهداری:

     کلیه کلیدها و سکسیونرها و سکسیونرهای زمین باید دارای اینترلاک صحیح باشند تا از عملکرد غیر مطلوب جلوگیری بعمل آید . اینترلاک کردن، عملیاتی متناسب با عملکرد و کلیدزنی در سیستم است و مجموعه ای از کلیدزنی های مناسب را انتخاب می نماید.   در اینترلاک کردن تعمیر و نگهداری، تعدادی کلیدزنی برای امنیت تجهیزات و پرسنل فراهم می شود.این نوع اینترلاک با ایمنی پرسنل و تجهیزات سر و کار دارد. چنانچه پرسنل تعمیر و نگهداری بخواهد بر روی نقطه ای در پست کار کند، شرایط زیر باید فراهم شود:

-        این نقطه از تمام منابع تغذیه جدا گردد.

-        چک شود که از منابع تغذیه ایزوله شده است.

-        تجهیزات تحت بررسی پرسنل، زمین شود.

-        چک شود که زمین کردن با موفقیت انجام شده است.

-        اجازه کار کردن را صادر نماید.

      این سیستم اطمینان می دهد که تمام سکسیونرها و سوئیچهای زمین عمل کرده و سپس دسترسی پرسنل به تجهیزات را مجاز می داند.شرایط فوق، اصول اینترلاک برای تعمیر و نگهداری کلیه تجهیزات پست را تعیین می کند.

_* برای تعمیر و نگهداری کلید باید اینترلاکهای زیر برقرار باشد:

 

- با انتخاب موقعیت تعمیر دركليد (Maintenance)توسط پرسنل، باید از ارسال فرمان وصل از راه دور جلوگیری گردد.

 

-        سکسیونرهای دو طرف کلید باید باز شده و کلید زمین شود.

 

-        سکسیونرهای دو طرف کلید باید با کنتاکت تعمیر و نگهداری کلید اینترلاک داشته و فرمان وصل نگیرند.

 

_*برای تعمیر و نگهداری سکسیونر باید اینترلاکهای زیر در نظر گرفته شود:

 

-        سکسیونر در زمان تعمیر باید باز شده و سکسیونر زمین آن وصل گردد و طرف دیگر سکسیونر نيز بايد با روشهای مختلف، در محل  زمين گردد.

 

-        فرمان بستن سکسیونر باید با سکسیونر زمین در حالت بسته،علاوه بر اینترلاک مکانیکی،   داراي اينترلاك الکتریکی هم باشد، تا از راه دور نيز عمل نکند.

 

مثال

   به نمونه اينترلاك‌‌هاي زير توجه نماييد :

 

·       اینترلاک‌‌الکتریکی‌‌بین‌سکسیونرارت‌سرکابل‌ورودی ۲۰Kvاز ترانسفورماتور‌ و بريکرهای۲۰Kvو400Kv همان‌ترانس،به‌این‌ترتیب است که تا موقعی که دو بریکر یاد شده درحالت قطع نباشد , اجازه بستن به سکسیونر زمین سرکابل ۲۰KV داده نمی شود.ضمناً تازمانیکه سرکابل ورودی ۲۰KV زمین باشد بریکرهای ۲۰KVو KV 400فرمان وصل قبول نمی‌کنند.

 

·       در پستهايي كه سكسيونر باي پاس(Bay Pass) دارند،تازمانيكه كليد باس سكشن(كليدي كه ارتباط بين دو قسمت باسبار را برقرار مي‌كند)،‌وصل نباشد،سكسيونر  باي‌پاس،اجازۀ باز و بسته شدن ندارد. همچنين كليد باس سكشن نيز با سكسيونرهاي‌طرفينش،اينترلاك دارد و بالعكس.

·       در پستهاي kv 20/63 ؛ تا زماني كه بریکرهاي 63 کیلو ولت باسبار،قطع نباشند،اجازه‌بستن‌ویا‌‌‌‌بازکردن‌سکسیونرباس‌سکشن‌داده‌نمی‌شود.

·       اینترلاک سکسیونر زمین باسبار 20 کیلو ولت : در صورتی به سکسیونر زمین باسبار20کیلوولت،‌اجازه‌بسته‌شدن‌داده‌می‌شودکه‌کلیه‌بریکرهاي‌همان‌باس(خروجی ‌ها،ورودی‌هاوباس‌کوپلر)قطع‌باشند.

·       اینترلاک‌کلیدهای400ولتAC: اینترلاک الکتریکی بین دو بریکر 400 ولت ترانسهای کمکی(مصرف داخلي)، بدین ترتیب است که همیشه فقط یک بریکر می‌تواند در حالت وصل باشد.

     اينترلاك‌هاي‌ الكتريكي در پست Kv230/400 چهلستون اصفهان، به شرح زير مي‌باشد؛    الف)قسمت 230 كيلوولت:

v   سكسيونرهاي ارت هرخط، با سكسيونر سرخط همان خط، بدين صورت كه؛ سكسيونر ارت خط، در صورتي بسته و يا  باز مي‌شود كه سكسيونر سرخط، باز باشد .

v   سكسيونر سرخط با كليد خط و سكسيونر ارت خط، بدين صورت كه؛ سكسيونر سرخط در صورتي باز مي‌شود كه كليد خط قطع باشد و همچنين در صورتي بسته مي‌شود كه كليد خط قطع بوده و سكسيونر ارت خط نيز، باز باشد.

v   كليدخط با‌ سكسيونر سرخط و يكي از سكسيونرهاي متصل به باس‌بار(سكسيونري كه كليدو در نتيجه خط را، به يكي از باس‌بار‌ها متصل مي‌كند)، بدين صورت كه؛ زماني كليد از اتاق فرمان، وصل مي‌شودكه سكسيونر هاي ياد شده ، بسته باشندو زماني كليد از محوطه بسته مي‌شود(شرايط نت[1]) كه سكسونرهاي مذكور باز باشند.                                                                                                                              * نكته- شرايط عمومي‌همه‌ي ‌‌كليدهاي قدرت :نخست اينكه‌براي باز كردن كليد،اينترلاكي وجود ندارد. دوم اينكه، تمامي كليدهاي 400و230 كيلوولت براي بسته شدن نياز به چك سنكرون دارند ودر صورتي كه اين رله باي‌پاس نشده باشد، اين موضوع را نيز مي‌توان به عنوان يك نوع اينترلاك تلقي نمود.موضوع ديگر اينكه بستن كليد در محوطه فقط با شرط باز بودن سكسونرهاي مربوطه امكان‌پذير است(يكي از دلايل آن عدم امكان چك نمودن شرايط سنكرون بودن در محوطه مي‌باشد) و موضوع آخر اينكه در بعضي از پستها، [مثل پستهاي كژولكس]، امكان قطع نمودن كليد از اتاق فرمان، در شرايطي كه سكسيونرهاي مرتبط با آن باز باشد، وجود دارد (مثال: در موقع تعميرات، كليد را قطع و سكسيونرهايش را باز مي‌كنيم، حال كليد را از محوطه و در شرايط باز بودن سكسيونرهايش،وصل كرده و آنرا در حالت ريموت قرار مي‌دهيم) ولي در برخي ديگر از پستها، مثل پست چهلستون، اين مساله تعريف نشده است.

v   كليد ورودي به باس‌بار Kv 230، با يكي ازسكسيونرهاي باس‌بار و سكسيونر ترانس، بدين صورت كه؛ اين كليد در صورتي فرمان وصل خواهد گرفت كه سكسيونر ترانس و يكي از سكسيونرهاي متصل به باس بار Kv230، بسته شده‌باشند. همچنين تا اين كليد قطع نشود ،سكسيونر متصل به باس بار Kv230،  باز و يا بسته، نخواهد شد.

v   كليد كوپلاژ بين باس‌بارهاي Kv230 ، با سكسونرهاي طرفينش،بدين صورت كه تا اين سكسونرها بسته نشوند،كليد فرمان وصل نخواهد گرفت و همچنين تااين‌كليدقطع‌نشود،اين‌سكسيونرها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بازويابسته،نخواهندشد.

 

      ب)قسمت 400 كيلوولت: در حال حاضرسيستم پست چهلستون در قسمت 400 كيلوولت،بصورت يك‌ونيم كليدي ناقص مي‌باشد، بطوري‌كه هر خط توسط يك كليد به باس‌بار 91 و بوسيلة كليد ديگري به باس‌بار92، متصل است

.

v   وضعيت‌اينترلاك سكسيونرهاي ارت،همانند‌قسمت 230 كيلوولت پست مي‌باشد.

v   سكسيونر سرخط با هردو كليدمربوط به آن(كه ارتباط خط را با باس‌بارها برقرار مي‌كند)و همچنين با سكسيونر ارت خط اينترلاك دارد، بدين صورت كه تا اين كليدها قطع نشوند و همچنين سكسيونر ارت خط باز نباشد،سكسيونر سرخط باز يا بسته نخواهد شد.

v    كليه كليدهاي 400Kv براي وصل شدن، با حالت باز سكسيونرهاي طرفين خود، اينترلاك دارند، همچنين تا كليدها قطع نشود،سكسيونرهاي طرفين آن‌ها،اجازه باز يا بسته شدن ندارند.(در شرايط فرمان از اتاق كنترل)

v   اينتر لاكهاي باز كردن سكسيونر ترانس، به منظور قطع ترانس، عبارتند از:

        -    قطع كردن كليد ورودي به باس‌بار230Kv                                     -    قطع كردن كليد 20Kv ورودي به ترانس ز(G.T)                                                                                                     -    قطع كردن كليدهاي باس‌بار ترانس (كليدهاي ارتباط دهندة ترانس‌ به باس‌بار)

v   اينترلاكهاي بستن سكسيونر ترانس، به منظور وصل ترانس، عبارتند از:

        -    بازبودن سكسيونر ارت ترانس                                                        -   بازبودن سكسيونر ارت شينه هاي 20Kv ورودي  به كليد20Kv                                                                                                    -   قطع بودن كليد ورودي به باس‌بار230Kv  

          -   قطع بودن كليد 20Kv ورودي به ترانس زمين(G.T)

         -    قطع بودن كليدهاي باس‌بار ترانس (كليدهاي ارتباط دهندة ترانس‌ به باس‌بار) 

 

v   اينترلاك باز كردن  و يا  بستن سكسيونر ارت ترانس، باز بودن سكسيونر ترانس است.

v   اينترلاك باز و بسته كردن سكسيونر ارت شينه هاي 20Kv ورودي به كليد20Kv ،قطع كليد 20Kv  مي باشد و كليد مربوطه نيز در صورت باز بودن اين ارت ،قادر به  وصل شدن است.

v   تا سكسيونر راكتور باز نباشد،سكسيونر ارت راكتور،قادر به باز يا بسته شدن نيست.

v   سكسيونر‌‌راكتور،با‌سكسيونرارت‌راكتوروهمچنين‌سكسيونرسرخط‌مربوطه(سكسيونر سر خطي كه شامل راكتور است)  اينترلاك دارد، بدين صورت كه؛ تا زماني‌كه سكسيونر ارت راكتور و سكسيونر سر خط مربوطه باز نباشند، سكسيونر راكتور اجازة باز يا بسته شدن، ندارد.

 

 

 

***در برخي مواردخاص، مثلا موقعي كه به كليد فرمان قطع داده‌ايم، ولي  يكي از پلهاي كليد قطع نشده است و در اين حالت كليد فرمان وصل هم نمي‌گيرد(براي بازگشت به حالت اوليه)، براي جلوگيري از آسيب رسيدن به كليد و همچنين رفع مشكل بوجود آمده، توسط گروه تعميرات اينتر لاك حالت باز شدن سكيونرهاي طرفين كليد،  توسط سلكتور به خصوصي، باي‌پاس شده و با باز شدن سكسيونرهاي مربوطه،كليد از سيستم ايزوله مي‌شود. 

                                                        

 

كلمات كليدي:ايمني-الكتريسيته-اينترلاك-الكتريكي-كليد-سكسيونر-

باس بار-كوپلاژ-Bay Pass

[1] -نگهداري و تعميرات

استقرار سيستم كيفيت،بهداشت،ايمني و محيط زيست(QHSE)

 

 

استقرار سيستم كيفيت،بهداشت،ايمني و محيط زيست(QHSE) در ذخيره سازي گاز طبيعي در مخازن زيرزميني

مدير QHSE

  مقدمه       

 

سازمان‌ هاي متعددي در جهان بخصوص در زمينه نفت، گازو  پتروشيمي به منظور بهبود سيستم خودشان و حضور بيشتر در بازار رقابت، سيستم‌هايي را مانند ايزو 9000، ايزو 14001 و، استاندارد    ايمني و بهداشت شغلي را اجرا نموده‌اند.

در دهه اخير توجه به  تهيه ، تدوين و اجراي سيستم كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست توسط سازمان‌ها رو به افزايش است. و سازمان‌هاي بزرگ در زمينه ذخيره سازي گاز در مخزن زير زميني اين سيستم را تدوين و اجرا مي‌نمايند.

در راستاي اجراي سيستم كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست، معمولاَ سازمان‌ها استانداردهاي ايزو 9001 چاپ  سال 2000 ، استاندارد. ايمني و بهداشت شغلي و استاندارد ايزو14001 را اجرا مي‌نمايند.

استاندارد ايزو 9001 چاپ سال 2000، نيازمندي‌هاي يك سيستم مديريت كيفيت است كه به منظور توانمند‌كردن سازمان در فراهم نمودن محصولات طبق اهداف سازمان، نيازمندي‌هاي مشتري، قوانين مرتبط جهت رضايت بيشتر مشتري تهيه و تدوين شده است.

استاندارد ايمني  و بهداشت حرفه‌اي، نيازمندي‌هاي يك سيستم مديريت ايمني و بهداشت شغلي مي‌باشد كه به منظور ايجاد شرايط و عواملي كه بر سلامت و بهداشت كاركنان و كارگران موقت سازمان، تامين كنندگان،  شركاء،  بازديدكنندگان و ساير افراد در محل كار اثر مي‌گذارد، تهيه و تدوين شده است.

استاندارد ايزو  14001  نيازمندي‌هاي يك سيستم مديريت زيست محيطي مي‌باشد كه به منظور جلوگيري از آلودگي به محيط زيست كه شامل هوا، آب، خاك، منابع زيرزميني، جانوران و انسان مي‌باشد، تهيه و تدوين شده است.

در خاتمه، سيستم كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست، نيازمندي‌هاي يك سيستم كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست است كه به منظور توانمند كردن سازمان جهت مسرور نمودن مشتريان، ايجاد شرايط مناسب ايمني ، بهداشت،   ومحيط زيست براي كليه كاركنان سازمان، تامين كنندگان، شركاء و بازديدكنندگان بطور سيستماتيك تهيه و تدوين شده است.

 

 

سيستم كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست (QHSE)  

 

اين سيستم در راستاي هدايت فعاليت‌هاي سازمان با در نظر گيري كيفيت محصول و خدمت، بهداشت و ايمني مشتريان ، كاركنان، پيمانكاران وحفظ محيط زيست تهيه و تدوين شده‌ است.

 

نيازمنديهاي سيستم QHSE شامل هشت بخش به شرح زير مي‌باشد:

 

بخش اول: تعهد و رهبري

                                                                    COMMITMENT AND LEADRSHIP

      بخش دوم: خط‌مشي‌ها و اهداف                                          

                                                                             POLICIES AND OBJENTIVES                  

بخش سوم: سازمان و منابع       

                                                               ORGANIZATION AND RESOURCES

     بخش چهارم: مديريت پيمانكار و تامين كننده

                                            CONTRACTOR AND SUPPLIER MANAGEMENT

    بخش پنجم: مديريت ريسك

                                                                                                                                          RISK MANAGEMENT

بخش ششم: طراحي و برنامه‌ريزي

                                                                                       DESIGN AND PLANNING    

بخش هفتم: استقرار و پايش

                                                    IMPLEMENTATION AND MONITORING                    

بخش هشتم: ارزيايي و بهبود مستمر      

                            ASSESSMENT AND CONTINUOUS IMPROVEMENT

 

      سازمان‌ها براي آنكه بتوانند سيستم QHSE را اجرا نمايند، بايد كليه نيازمنديهاي آنرا رعايت نمايند.

فوايد سيستم كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست

 

فوايد اجراي سيستم كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست به شرح زير مي‌باشد:

 

v      افزايش سود بالقوه كه  از بهبود در اثر بخشي فرآيند و هزينه‌هاي پائين‌تر عمليات پديد مي‌آيد.

v      كاهش در زمان توقف

v      ارتقاء توانايي داخلي سازمان در ارزيابي عملكرد كاركنان ، شناسايي و حل مشكلات و ارائه برنامه‌اي براي بهبود

v      بهبود در روحيه كاركنان

v      بهبود در روابط عمومي

 

 

بخش اول : تعهد و رهبري  COMMITMENT AND LEADERSHIP

                       

مديريت ارشد سازمان بايد سيستم QHSE ‌ را با رهبري و تعهدي توانمند با مشاركت كليه كاركنان ايجاد و منابع مورد نياز را در راستاي اجراي اهداف اين سيستم  در اختيار كاركنان قرار مي‌دهد.

تعهد و رهبري شامل موارد زير مي‌باشد:

 

1- تعهد     COMMITEMENT                                                                                 

  مديران بايد تعهدشان را در اجراي سيستم   QHSE   در سراسر سازمان تعيين و منابع مورد نياز را جهت اجرا  و نگهداري اين سيستم QHSE ‌ فراهم مي‌نمايند.

2-      رهبري   LEADRSHIP                                                                                        

 مديران با رهبري مقتدرانه و توانمند و مشاركت فعال كاركنان را جهت اجراي سيستم QHSE، پذيرفته و اطمينان مي‌دهند كه كليه كاركنان مباني سيستم QHSE ‌ را درك و در اجراي اين سيستم مشاركت دارنند.

 

بخش دوم:  خط‌مشي‌ها و اهداف POLICIES AND OBJECTIVES                                

 

خط‌مشي‌ها و اهداف سازمان بايد در كليه سطوح تهيه، تدوين، اجرا و نگهداري مي‌گردد.

خط‌مشي و اهداف شامل موارد زير مي‌باشد:

1-        خط‌مشي‌ها                                                                                         POLICIES

سازمان مسئول تهيه، ،تدوين، اجرا و بازنگري خط‌مشي‌ ها مي‌باشند و اطمينان مي‌دهند كه اين خط‌مشي‌ها توسط كاركنان درك شده است.

2-        اهداف  OBJECTIVES                                                                                                                     

  مديران بايد اهداف سازمان را شناسايي و تعيين مي‌نمايد اين اهداف بايد به اطلاع كليه مشتريان، كاركنان، پيمانكاران رسانده و برنامه‌هاي مميزي نيز جهت عملكرد سيستم QHSE در قبال اهداف تعيين شده، ارائه گردد.

   

     بخش سوم:  سازمان و منابع ORGANIZATION AND RESOURCES                                

 

مسئوليت‌هاي سازماني بايد تعيين و منابع مورد نياز جهت نائل شدن به اهداف سيستم QHSE فراهم شود.

سازمان و منابع شامل موارد زير مي‌باشد:

 

1- مسئوليت‌هاي سازماني                        ORGANIZATIONAl  RESPONSIBILITIES        

مديران مسئول اجراي سيستم QHSE مي‌باشند و كليه كاركنان نيز موظف هستند اين سيستم را اجرا نمايند. اين مديران اطمينان مي‌دهند كه كليه كاركنان داراي شرح وظايف مي‌باشند و آگاهي كامل نسبت به شرح وظايف محوله را دارنند.

 

 

2ـ ساختار سازمان  ORGANIZATIONAL STRUCTURE                                                                                  

سازمان ساختار سازمان را بايد تهيه و تدوين ‌نمايد.

3- آموزش صلاحيت TRAINING AND COMPETENCE                                                                                                   

برنامه‌هاي تعليم و آموزش بايد  به منظور اطمينان از  صلاحيت كاركنان  تهيه، تدوين و اجرا مي‌گردد، و صلاحيت كليه كاركنان مورد مميزي قرار مي‌گيرد وكاركنان تائيد شده در فهرست اسامي افراد تائيده شده قرار مي‌گيرند و سوابق آموزشي كاركنان  ثبت و نگهداري مي‌شود.

4-  مديريت اطلاعات INFORMATION MANAGEMENT                                        

فرآيند‌هاي باز خور اطلاعات بايد در سازمان ايجاد گردد وارتباط موثر و دوطرفه مانند ارتباط با مشتريان و پيمانكاران بايد انجام گيرد.

 در راستاي اجراي مديريت اطلاعات موارد زير بايد انجام ‌شود:

v      تهيه فرآيند مديريت اطلاعات به منظور اطمينان از آنكه اطلاعات بروز و معتبر است.

v      ارتباط بر قرار شدن ما بين خط‌مشي‌ها/ استانداردها و روش‌هاي اجرايي خط‌مشي‌ها، استانداردها و روش‌هاي اجرايي

v      ايجاد مدارك كه ارتباط منطقي ما بين مشتري و پيمانكاران را نشان دهد.

   5- ستاندارد‌ها STANDARDS                                                                                

              شناسايي و تهيه استانداردها مربوط به سيستم QHSE ‌

 

 بخش چهارم:  مديريت پيمانكار و تامين كننده

CONTRACTOR AND SUPPLIER MANAGEMENT                                              

  

تامين كننده‌گان و پيمانكاران بايد اطمينان دهند كه محصولات و خدمات بر اساس استاندارد‌ها و       الزامات ملي و بين‌المللي و قوانين سيستم QSHE باشد.

مديريت و پيمانكار و تامين كننده شامل موارد زير مي‌باشد:

 

1-       ارزيابي/ صلاحيت و انتخاب پيمانكار

EVALUATION, QUALIFICATION AND SELECTION                                   

 

كليه تامين كنندگان و پيمانكاران بايد بر اساس كيفيت، ايمني، بهداشت و محيط زيست انتخاب ‌شوند.

 

2- مديريت    MANAGEMENT                                            

Top 10 Electrical Safety Tips

Check it out. Check your home's electrical panel for a last-inspected date. If it has been more than 10 years, get a new inspection.
Get unplugged. Unplug heat-producing appliances when not in use. This includes irons and toasters. The National Fire Protection Association's Julie Reynolds says it's OK to leave a light burning for security, as long as the lamp is operating properly and the bulb is the correct wattage.
Watch the wattage. Burning a 100-watt bulb in a lamp designed for 60 watts is a fire hazard. Most lamps have wattage instructions written along the socket.
Use cords with caution. Extension cords are meant for short-term use and shouldn't be used to plug more items into a single outlet. If you have cords running throughout the house, have an electrician install additional outlets.
The urge to surge. Use surge protectors wherever possible.
Give them a test. Test ground-fault circuit interrupters (GFCIs) monthly. Turn on a nightlight plugged into the outlet. Depress the "test" button. If the light turns off, the outlet is working properly. If the "reset" button pops out but the light stays on, the GFCI isn't working. Press the "reset" button to return the outlet to normal. In addition, contact a qualified, licensed electrician to ensure your GFCI is working correctly and doesn't need replacing.
High and dry. Keep appliances away from water. Never reach into water for a plugged-in appliance. Unplug it first. Have the item inspected before using it again.
Nice and tight. Screw bulbs in securely. Loose bulbs may overheat and burn shades, drapes or nearby furniture.
No yanking. Unplug appliances by the gripping area next to the outlet. Yanking or tugging can damage the cord wire or insulation and could cause electrical shock or fire, according to the National Electrical Safety Foundation.

 

 

The Safety Valve

After thinking it over for a while, I think The Safety Valve has run its course. Frankly, I'm tired of getting all bent out of shape about the stupidities of the world, which seem to be getting worse and worse as time goes by. The last few months it seems every day brings worse news about the corruption of science, the destruction of society by PC-think, the complete and utter end of rational political discourse, and the hydra-like expansion of government powers. International politics has gone insane. California is heading into the socialist shit pit, and most of the US seems poised to follow sooner or later. I may escape temporarily to someplace like Texas, but sooner or later I'll probably have to head for Belize or the Caymans.

I may start a new blog, possibly next year...but if so, I'll focus on good news. Cool technology breakthroughs, that sort of thing. To hell with rubbing my face in all the downer crap that's out there. Yes, I know--even if you don't go looking for politics, politics will come looking for you. But I'm going to try crossing the street, at least for the time being. And if necessary I'll shoot the bastard with my carry piece. And in the meantime I'll let my friends like Kim and James and the rest of the gang off to the right in my blog links "gaze into the abyss."
They're clearly tougher than I am